در چهارمین سال به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان، روابط بین شیعیان و حاکمان فعلی کشور، نقل محافل سیاسی است. آیا این روابط با گسست مواجه است یا که به پایان رسیده و زمان تقابل شیعیان با طالبان فرا رسیده است؟
-
روابط شیعیان با طالبان چهار ساله شد
از آغاز به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱، علما، روشنفکران و نهادهای شیعی مسیر تامل و تعامل را انتخاب کردند. آنان با صدور بیانیهها خواستار مشارکت در ساختار سیاسی و حفظ رسمیت مذهب جعفری در قانون اساسی جدید شدند. در این مدت نمایندگانِ متشکل از همه جناحهای شیعی با مقامات مختلف طالبان دیدار کردند و مطالبات خود را به نمایندگی از ده میلیون شیعه افغانستان مطرح نمودند.
شورای علمای شیعه، بهعنوان آدرس معتبر شیعیان، بارها تأکید کرد که رسمیت مذهب جعفری نهفقط مشروع و مشروعیتآفرین است، بلکه باعث تحکیم ثبات و اعتماد متقابل میشود .
این روابط هرچند از ابتدا با مشکلاتی همراه بوده، ولی طرفین تلاش کردهاند تا به هرگونه جنگ طلبی و تنش نه بگویند و برای آینده یک افغانستان بهتر، صلح را ارج بگذارند که نیاز اساسی کشور است.
-
وعدههای طالبان درباره حقوق شیعیان
مقامات طالبان در چند مورد اعلام کردهاند که شیعیان بخشی از افغانستاناند و حقوق ایشان تامین خواهد شد. وعدههایی که تاکنون در قالب وعده و شعار باقی مانده و وارد مرحله عمل نشده است.
چهرههای پیدا و پنهان زیادی که در دوره جمهوریت، سازوکارهایی را با ارگ داشتند و یا هم مقام رسمی و رهبری و… بر دور خود پیچیده بودند، در چهار سال گذشته تلاش زیادی کردند تا بین شیعیان و طالبان نفاق ایجاد کرده و این تعامل و صلح به وجود آمده را تبدیل به تنش و بحران نمایند. تلاش هایی که موفقیت آمیز نبودند و تیر آنها به خاک اصابت کرد.
-
چرا باید حقوق شیعیان تامین شود؟
شاید عده ای کوتاهاندیش در درون و بیرون طالبان، نگاه تنگنظرانهای نسبت به شیعیان داشته باشند، ولی چه در بُعد دینی و چه در بُعد سیاسی، تامین حقوق شیعیان، یکی از نیازهای اساسی برای افغانستان است. شیعیان همانند اهل سنت مسلمان و پیرو دین مبین اسلام هستند. در جامعه ای چهل میلیونی که ده میلیون تن از آنها پیرو مذهب جعفری هستند، چه در حال حاضر و چه در گذشته، هیچگونه مشکلی بین شیعه و سنی وجود نداشته و ندارد.
حقوق شیعیان باید تامین شود، زیرا افغانستان با وحدت و برادری اقوام و مذاهب آن میتواند از شرّ مشکلات و سختیها و دسیسههای بیرونی نجات پیدا کند. در محافل و مجالسی که از سوی شیعیان برای حمایت از نظام فعلی برگزار شده بود، مقامات حکومت از برادری و همدلی شیعیان و طالبان سخن گفتند و نفاق را عامل بدبختی کشور عنوان کردند.
این یعنی روابط بین طرفین در حد خوبی مثبت و قابل قبول است، اما بنابر بی توجهیهایی، زمینه برای آنهایی فراهم شده که در کشورهای مختلف خارجیی، آسوده و آرام نشسته اند و تلاش دارند که بین جامعه شیعه و حکومت امارت اسلامی طالبان درز ایجاد نمایند.
-
پایان سخن
به عنوان یک شیعه و به عنوان یکی از شهروندان افغانستان، میخواهم این سخن را بار دیگر یادآوری کنم که مردم افغانستان و مخصوصا شیعیان دیگر هیچ علاقه ای به جنگ و درگیری ندارند، چرا که چهار دهه جنگ و مشکلات، کشور را به ویرانه ای تبدیل کرد که وجود دارد، اما ندارد.
طالبان باید این روابط را مستحکمتر کرده و با به رسمیت شناختن مذهب جعفری، جایگاه شیعیان در نظام فعلی و قانون احوال شخصیه، سنگ بنای روابط نیک و سالم خود را با شیعیان قدرت بخشیده و مشروعیت و مقبولیت داخلی را کسب نماید. این اقدام میتواند جلو شرارتهای خارجی را بگیرد و مردم را برای نزدیک شدن بیشتر به سمت نظام، ترغیب کند.
معصومه حسینی
