پشیمانی امریکا در ارتباط با طالبان
بهتازگی رسانه امریکایی «نشنال اینترست» با تاکید بر لزوم پذیرش مشروعیت طالبان، در تحلیلی نوشته است که پروژههای بسیار مهمی در افغانستان با کشورهای همسایه در حال اجرا است و نبود امریکا سبب شده که کشورهای دیگر از این طرحها سود ببرند. نشنال اینترست تاکید کرده که امریکا نباید برای رسمیت شناختن طالبان تعلل کند.
با آنکه در بیست سال جمهوریت، جنگ طالبان بر علیه حضور نیروهای خارجی به رهبری امریکا در افغانستان برقرار بود و این گروه مدام تاکید میکرد که تا آزادی افغانستان از چنگال اشغال، جنگ را ادامه میدهد، ولی با خروج نیروهای خارجی و شکست امریکا در طولانیترین جنگ تاریخاش، واشنگتن رویه و روش قدیمی خود را دنبال کرد.
امریکا با زور وارد افغانستان شده بود و ابعاد و زوایای پیچیدهای در این خصوص وجود دارد. بیست سال بهنام دموکراسی و آزادی، افغانستان را به مرکز نابسامانیها و مشکلات تبدیل کرده بود که هر کدام برای خود کتابی میخواهد.
زورگویی امریکا در ارتباط با افغانستان
با این همه، پس از بهقدرت رسیدن مجدد طالبان، این گروه اعلام کرد که روابط دیپلماتیک با همه کشورها از جمله ایالات متحده امریکا را میخواهد، ولی اشغال و مداخله هرگز.
در این میان وقتی سیاسیون امریکایی از جمله دونالد ترامپ، متوجه شکستی که در افغانستان خورده بودند، شدند، به تقلا افتادند و از راهها و روشهای مختلفی برای حضور مجدد در قلب آسیا استفاده کردند که ادامه همان سیاست شکست خورده قدیمی بود و کار بهجایی نبرد.
ترامپ رئیس جمهور شد و با انتقاد از سیاستهای حکومت جوبایدن، بارها از خروج نیروهای خارجی از افغانستان انتقاد کرد و نسبت به بازپسگیری آن تاکید نمود. مسئله پایگاه بگرام، بهعنوان یکی از استراتژیکترین مرکز نظامی امریکا در خاور میانه، همواره لعاب کلام ترامپ در محافل سیاسیاش بود و حتا چندینبار با استفاده از زبان زور و ادبیات خشن، تاکید کرد که یا طالبان، پایگاه بگرام را به امریکا بدهد و یا انتفاقات بدی برای شان رخ خواهد داد.
امریکا بازهم در افغانستان شکست خورد
این ادبیات شاید برای کشورهای دیگر کارساز بود، ولی برای کشوری که سه ابرقدرت جهان را شکست داده، نه. حکومت طالبان در پاسخ به تهدیدهای ترامپ تاکید کرد که حاضر نیست حتا یک وجب از خاک افغانستان را بهامریکا بدهد.
شاید این جواب طالبان، آب سردی بود که بر سر ترامپ ریختند، زیرا او خود را رهبر یک کشور ابرقدرت جهان میداند و پاسخی اینچنینی از سوی افغانستان، بازی با آبرو و حیثیت وی بود و از طرف دیگر، ترامپ نمیتوانست و نمیتواند اقدام نظامی بر علیه کابل انجام دهد، زیرا تکرار یک تجربه شکستخورده دیگر خواهد بود.
امریکا از رقبایش در افغانستان عقب ماند
اکنون با ورود کشورهایی مثل چین و روسیه و ایران بهعنوان رقبای اصلی امریکا در جهان و ارتباط نزدیک آنها با حکومت طالبان، مقامات سیاسی امریکا به تقلا و وارخطایی افتادهاند. در این میان سه کشور یادشده با برقراری ارتباط امن با کابل، روابط اقتصادی و سیاسی سالم را در پیش گرفته و هر کدام به نوبه خود تعامل سازندهای دارند، هرچند که بحث منافع هم در میان است، ولی آنها هیچگاه از موضع زور و زورگویی وارد نشده و برعکس بارها تاکید کردهاند که افغانستان یک کشور مستقل است و آنها خواهان ارتباط سالم با کابل هستند.
امریکا با چین و روسیه و ایران فرق دارد
بحث ارتباط چین و ایران و روسیه با افغانستان و ارتباط امریکا با افغانستان، تفاوت زیادی دارد. امریکا نه تنها در اذهان عمومی افغانها، بلکه در نزد جهانیان نیز منفور است. حمایتهای واشنگتن از اسرائیل در کشتار مردم بیدفاع غزه، نمونه بارز منفوریت امریکا در نزد مردم جهان است.
از سوی دیگر، امریکا در بیست سال حضورش در افغانستان، بدترین بلاها را بر سر افغانها آورد و این جغرافیا را به محل تاختوتاز خود تبدیل کرده بود. از حمایت گروههای تروریستی تا آزمایش سلاحهای کشتار جمعی گرفته تا بمباران کردن خانههای مردم، نمونههایی است که دیگر ذهن هیچ افغانِ، قادر به پذیرش حضور امریکا در افغانستان نیست.
با آنکه زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در امور صلح افغانستان در این اواخر رفتوآمدهایی بهکابل داشته، ولی اگر ادامه همان سیاستهای گذشته باشد که است، شکست قطعی و ارتباطی بین کابل و واشنگتن برقرار نخواهد شد.
احمدی
