بهتازگی، اصولنامه جزایی محاکم طالبان، سند حقوقی تنظیم نظام کیفری بهفرمان رهبر این گروه صادر و به محاکم کشور ابلاغ شده است. قانونسازی و قانونمندسازی کشور، یکی از تلاشهایی بوده که طالبان در طول این دوره از حکومت شان انجام داده که اکثر آنها، نیاز فوری جامعه بوده و بدون تردید وجود قوانین میتواند به ثبات جامعه قوت بدهد و سبب بهبود آن در عرصههای مختلف شود.
حقوق شیعیان در نظام جزایی طالبان
با این حال اگر مشخصا اصولنامه جزایی محاکم حکومت را مورد بحث و بررسی بگیریم، این اصولنامه بر مبنای فقه حنفی و با استناد به احادیث و روایات تنظیم شده است و با مروری بر تمام بندها و مادههای آن میتوان خلاء بزرگی را در آن پیدا کرد که سبب ناقصیت آن میشود.
بر اساس بررسیهای انجام شده، ده میلیون از جمعیت چهل میلیونی افغانستان را شیعیان شکل میدهند و این یعنی که پیروان مذهب جعفری نه اقلیت، بلکه یک بخش بزرگی از جامعه را تشکیل میدهند که نمیشود آنرا نادیده گرفت.
در اصولنامه یادشده، از حقوق شیعیان و جایگاه شیعیان در نظام حقوقی و جزایی هیچ یادآوریِ نشده است. در حالیکه همزیستی مذهبی در افغانستان می طلبد که ساختار حقوقی افغانستان بر اساس اجماع و اراده جمعی شکل گیرد، نه یک تصمیم یکجانبهای که به وحدت بین مسلمانان آسیب میزند.
عدالت در حق شیعیان اجرا شود
دوران جمهوریت با آنکه مشکلات و چالشهای زیادی در کشور حاکم بود و مردم از جهات مختلف دچار نابسامانیها بودند، ولی با توجه به اینکه مذهب جعفری در کنار مذهب حنفی، یکی از مذاهب رسمی افغانستان بود و قانون احوال شخصیه نیز در محاکم، نظام تحصیلی و… اجرا میشد، این مورد سبب تقویت و وحدت بیشتر بین مردم شده بود.
اگر بخواهم بهعنوان یک افغان و بهعنوان یک پیرو مذهب جعفری در اینجا سخن بگویم، حرفم اینست که زمانی من میتوانم آرامش و آسایش واقعی داشته باشیم که در کنار امنیت و اقتصاد و وضعیت خوب اجتماعی و سیاسی، حق منِ شیعه نیز تامین شود و عدالت در دستگاه اجرایی کشور وجود داشته باشد.
شیعه و سنی، یکی هستند
شیعه و سنی پیرو دین مبین اسلام هستند، پیامبر و اهل بیت پیامبر را دوست دارند، صحابه را دوست دارند و شیعه پشت سنی و سنی پشت شیعه نماز میخوانند. همین همزیستی و با هم بودن آنها سبب شده که دشمنان اسلام تندوران و تروریستانی تحت نام «داعش» و… را برای بدنامسازی اسلام تولید کنند و در پی سیاهنمایی دین مبین باشند.
از ابتدای به قدرت رسیدن طالبان در کشور، شیعیان افغانستان از در دوستی و باهمی وارد تعامل شدند، صلح را انتخاب کردند، به جنگ نه گفتند و به هرگونه فتنه و دخالت خارجی دست رد زدند. شیعه در کنار اینکه به برادر و اخوت اسلامی باور دارد، خواستار تحکیم پایههای نظام و ثبات در کشور هستند و این ممکن نمیشد و نمیشود، مگر با وحدت و باهم بودن شیعه و سنی.
ضرورت بازبینی در اصولنامه جزایی محاکم طالبان
بنابر این آنچه امروز بیش از هر زمان دیگر نیاز است و حکومت طالبان نیز باید به آن توجه کند، جایگاه و حقوق شیعیان در قوانین و ساختارها است. وقتی مقامات طالبان بارها و بارها از وحدت شیعه و سنی سخن میگویند، این وحدت باید در عمل نیز نمایش داده شود.
وحدت مذهبی در افغانستان بیمثال بوده و است و با آنکه هیچ قدرتی تاکنون نتوانسته به این وحدت آسیب برساند، طالبان بهعنوان حاکمان افغانستان باید تلاش کنند تا این اصل مهم (وحدت) را تقویت نموده و جلو قرائتهای تنشزای بیرونی را بگیرند. اصولنامه جزایی محاکم طالبان بدون شک یک اقدام موثر در راستای قانونمندسازی و اجرای عدالت است، ولی نادیده گرفتن حقوق یک بخش بزرگی از جامعه افغانستان، جفا به کل جامعه است که باید در مورد آن بازبینی شود.
معصومه حسینی
