بر اساس گزارشها، هیئتهای افغانستان و پاکستان در نشستی در ترکیه بهتوافقاتی برای رسیدن به صلح دست یافتهاند. نکته مهم در اینگونه نشستها، یکی ترکیب هیئتهای مذاکرهکننده و دوم تضمین به تعهدات است که بهنظر میرسد در نشست ترکیه روی آن توجهی صورت نگرفته است.
ترکیب هیئتهای افغانستان و پاکستان نه سران طرفین، بلکه درحد سناتور و شخصیتهای سیاسی بوده و از چهرههای رده بالای دو کشور کسی حضور نداشته است.
تخاصم دیرینه دارد با ما
تنشها بین افغانستان و پاکستان نه در چارچوب حکومت چندساله طالبان، بلکه ریشه در تاریخ هفتاد و هفت ساله پاکستان دارد. کشوری که از بدنه هند بریتانیوی جدا و از همان ابتدا سر تخاصم با افغانستان داشت.
پس از اینکه طالبان در سال 2021 در افغانستان قدرت را در اختیار گرفتنند، اما و اگرهای زیادی پیرامون روابط کابل و اسلامآباد وجود داشت و برعکس تحلیلهای نظریهپردازان مخالف طالبان، رفته رفته روابط بین دو کشور به تیرگی گراید و درنهایت منجر به تنش و درگیری گسترده شد.
پاکستان و بهانههای تکراری
البته این نکته را نباید از یاد برد که تنش و درگیری در قبل از امارت اسلامی طالبان نیز وجود داشت، ولی با حاکمیت طالبان و مخصوصا درچند ماه اخیر این تنشها گسترش پیدا کرد تا جایی که اسلامآباد مکررا بخشهای از پایتخت و ولایات مختلف را بمباران نمود.
بهانه پاکستان در این زمینه، مبارزه با تروریسم و هراسافکنی بود و ادعا داشت که طالبان افغانستان از تیتیپی حمایت کرده و حملاتی که در خاک پاکستان انجام میشود، در افغانستان طرحریزی میگردد.
حقیقتی که فراموش نمیکنیم
اما این حقیقت را جهان فراموش نکرده و نمیکند که چه در دوره جمهوریت و چه در حال حاضر، این پاکستان بوده که به تروریستانی چون داعش پناه، آموزش و تجهیزات داده و منطقه را بهسمت بیثباتی و ناآرامی کشانده بود/ است.
مورد مهمتر زمانیکه امریکا بهسمت ایران لشکرکشی کرد، تنشهای پاکستان با افغانستان نیز گسترش پیدا کرد و بنابر اسناد و دادههای میدانی، اسلامآباد، پا به پای واشنگتن، در تلاش ناامن کردن منطقه بود تا هم خود امتیازی بدست بیاورد و هم بتواند خدمتی برای امریکا در بدست آوردن پایگاه بگرام انجام داده باشد.
نه امریکا موفق شد و نه پاکستان
با این همه، نه امریکا توانست در ایران به اهداف خود دست پیدا کند و نه پاکستان موفق شد از طالبان امتیازی بگیرد. ولی این نکته را نباید فراموش کرد که هرگونه مذاکره یا نشستی پیرامون صلح بین دو کشور، مسئولیت سنگینی است که منافع ملی، مصالح علیای کشور، امنیت و ثبات را بههمراه دارد.
با توجه به سابقه عملکرد پاکستان، مذاکرهکنندگان افغانستان باید در هر جایی و در هر نشستی، تضمینهای لازم را از جانب مقابل بگیرد و چه بهتر که کشورهای میانجی در این زمینه دخیل باشند.
پاکستان قابل اعتماد نیست؛ ضمانت بگیرید!
بهعنوان یک فعال رسانهای افغانستان و کسی که سالها در این حوزه فعالیت کرده و قلم زدهام، صراحتا میگویم که همانگونه که امریکا برای ایران و دنیا قابل اعتماد نیست، پاکستان نیز برای ما افغانها قابل اعتماد نیست.
مذاکرات زمانی نتیجه میدهد که تضمینهای لازم از طرف مقابل گرفته شود تا دیگر خاک کشور مورد تعرض قرار نگیرد، کودکان و زنان بیگناه، طعمه موشکها و راکتها نشوند و مراکز و مکانهای اکادمیک شامل دانشگاهها بمباران نگردند.
رهبران سیاسی و رجزهای واهی
ما مردم افغانستان شاید در داخل بین خود مشکلاتی داشته باشد و یا مردم با حکومت طالبان مشکلی داشته باشد، ولی این مشکل داخلی است و مطمئنا در برابر هرگونه تجاوز خارجی، همه یکدست و منسجم هستند. آنانی که امروز بهنام رهبر و نخبه سیاسی از کشورهای خارجی برعلیه طالبان و به توصیف پاکستان رجزخوانی میکنند، نماینده مردم نبوده و نخواهند بود.
مذاکره برای صلح و آشتی بین دو همسایه، یک امر سازنده و نیکوست، ولی با توجه به شناختی که از پاکستان وجود داشت، اگر تضمینی در بین نباشد، دخالت و راکتپرانی و عملکرد پاکستان منطقه را بهسمت آشوب خواهد برد.
احمدی
