دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله
دومین سالگرد پرواز ملکوتی و شهادت سید حسن نصرالله، دبیرکل فقید حزبالله لبنان است. گذشت دو سال از آن روزهای غمبار، نهتنها از عمق تأثیر این شخصیت بیبدیل در تاریخ معاصر نکاسته، بلکه ضرورت بازخوانی و تحلیل میراث او را دوچندان کرده است. تحلیل جایگاه سید نصرالله و حزبالله، صرفاً یک مرور تاریخی نیست؛ بلکه کلید فهم معادلات پیچیده خاورمیانه، تابآوری جامعه لبنان و چرایی تداوم راه مقاومت در برابر استکبار است.
درک این موضوع به ما نشان میدهد که چگونه یک رهبر فراتر از مرزهای جغرافیایی، به نماد عزت تبدیل شد و چگونه یک جریان سیاسی-نظامی، توانست خلاءهای عمیق یک دولت ناکارآمد را در عرصههای اجتماعی و دفاعی پر کند. در این نوشتار، ضمن گرامیداشت یاد این سردار بیدار، ابعاد مختلف شخصیت، نقش منطقهای و پایگاه اجتماعی او و حزبالله در سه محور اساسی واکاوی میگردد.
سید حسن نصرالله؛ از سکانداری مقاومت تا میراثی جاودان در قلبها
سید حسن نصرالله تنها یک فرمانده نظامی یا یک رهبر سیاسی نبود؛ او تجسم عینی «عزت» در منطقهای بود که سالها طعم ذلت و عقبنشینی را چشیده بود. شخصیت او آمیزهای بینظیر از تدبیر استراتژیک، شجاعت بیپروا و معنویت عمیق بود. میراث او، بازتعریف مفهوم «پیروزی» بود؛ جایی که ایستادگی در برابر غول نظامی منطقه، خود به معنای پیروزی است.
امروز، دو سال پس از شهادت او، روایتهای مردمی و احساسی از سید نصرالله، گویای پیوندی عمیقاً انسانی و عاطفی میان او و جامعهی لبنان حتی جوامع غمدیدهی مانند افغانستان است. ملتهای مسلمان که با درک و فهم عمیق انسانی و اسلامیاند، او را نه صرفاً به عنوان یک رهبر سیاسی، بلکه به عنوان یک «پدر معنوی» و تکیهگاهی امن به یاد میآورند.
دلتنگیهای مردم لبنان از لحن آرام، کلام نافذ و توجه او به کوچکترین جزئیات زندگی مردم، نشان میدهد که میراث سید حسن نصرالله در قلبها و کوچهپسکوچههای ضاحیه و فراتر از آن، زندهتر از هر زمان دیگری جریان دارد. او به ملتهای مسلمان به ویژه جامعه لبنان، آموخت که رهبر واقعی، کسی است که حتی در غیاب فیزیکیاش، نبض امید در رگهای جامعه میتپد.
سید حسن نصرالله و حزبالله؛ جنوب لبنان و کاستیهای دولت در برابر اشغالگری
سید نصرالله و حزبالله، معادلات امنیتی و سیاسی منطقه را به نفع محور مقاومت تغییر دادند. رویکرد بازدارنده او، اسرائیل را از هرگونه ماجراجویی گسترده در لبنان منصرف کرد و توازن وحشت را به نفع لبنان برهم زد. با این حال، نگاهی به وضعیت کنونی جنوب لبنان و واکنشهای دولت این کشور، پرده از حقایقی تلخ برمیدارد.
دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله در شرایطی فرا میرسد که جنوب لبنان همچنان با چالش اشغالگری و تجاوزات رژیم صهیونیستی دستوپنجه نرم میکند. در اینجا، سؤال بزرگی درباره عملکرد و مسئولیت دولت لبنان مطرح است. واکنش دولت لبنان در زمان ترور بزدلانه سید نصرالله و همچنین رویکرد منفعل این دولت در قبال تداوم حضور و تجاوزات اسرائیل در بخشهایی از جنوب لبنان، انتقادات شدیدی را برانگیخته است.
کارشناسان و نخبگان لبنانی معتقدند که دولتهای ناکارآمد لبنان، همواره در برابر زیادهخواهیهای دشمن عقبنشینی کردهاند و این حزبالله بوده که با خون فرزندان خود، از خاک و ناموس این کشور دفاع کرده است. متاسفانه پس از شهادت سید نصرالله، کارشکنیها و کاستیهای دولت لبنان در تأمین امنیت جنوب این کشور، در تقابل کامل با میراث دفاعی سید نصرالله قرار دارد.
حزبالله؛ تکیهگاه اجتماعی و نبض تپنده جامعه لبنان
یکی از مهمترین ابعاد میراث سید حسن نصرالله، پیوند ناگسستنی حزبالله با تار و پود جامعه لبنان است. حزبالله در نگاه جامعه لبنان، تنها یک سازمان مقاومت نیست، بلکه یک پدیده عمیقاً اجتماعی است. در کشوری که دولت مرکزی سالهاست در ارائه خدمات اولیه صحی، آموزشی و زیرساختی ناتوان مانده، نهادهای امدادی، شفاخانهها، مکاتب و شبکههای حمایتی حزبالله، نقش شریان حیاتی را برای مردم ایفا کردهاند.
خدمات اجتماعی حزب الله در مناطق مختلف لبنان، بهویژه در زمان بحرانها، جنگها و فروپاشیهای اقتصادی، همواره فراتر از مرزهای جناحبندیهای سیاسی عمل کرده است. بازسازی ویرانیهای ناشی از تجاوزات اسرائیل و ارائه خدمات به کشاورزان و محرومان، نشان میدهد که حزبالله خود را متعلق به تمام اقشار جامعه میداند. این پایگاه اجتماعی مستحکم، راز ماندگاری راه سید نصرالله و تضمینکننده تداوم معادلات مقاومت در لبنان است.
سخن کوتاه اینکه؛ دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله، یادآور این حقیقت است که ترور فیزیکی رهبران، تنها شاخ و برگ درخت تنومند مقاومت را هدف قرار میدهد و ریشههایی که در عمق خاک جامعه و باورهای مردم دوانده شده، هرگز خشک نخواهند شد. میراث سید حسن نصرالله در معادلات منطقه، در خدمات بیدریغ اجتماعی و در قلبهای داغدار اما استوار مردم لبنان، تا ابدیت جریان خواهد داشت.
نقیب الله جمشید
