درخشش فوتسالیستهای جوان افغانستان در المپیک جوانان داکار و نایب قهرمانی اخیر تیم ملی بزرگسالان در برازیل، بار دیگر ظرفیتهای ورزش کشورمان را به نمایش گذاشته است. اما پرسش اساسی این است: آیا این موفقیتها به نقطه آغاز یک تحول عظیم تبدیل خواهند شد یا در گذر زمان، تنها به خاطراتی افتخارآمیز بدل میشوند؟
تیم ملی فوتسال زیر ۱۸ سال افغانستان روز پنجشنبه گذشته با کسب مقام چهارم در رقابتهای المپیک جوانان ۲۰۲۶ داکار، به کار خود پایان داد. این جایگاه، اگرچه با کسب مدال همراه نشد، اما برای کشوری که ورزش آن سالها با کمبود امکانات، محدودیتها و دشواریهای فراوان دست و پنجه نرم کرده است، بارقهای از امید را در دل این مشکلات روشن کرد.
افغانستان در دیداری که مستحق شکست نبود و فرصتهای زیادی را در دهانه دروازه حریف از دست داد، با نتیجه ۲ بر ۱ برابر مراکش شکست خورد و از دستیابی به مدال برنز بازماند. رضا کریمی در ثانیههای پایانی مسابقه تنها گل افغانستان را به ثمر رساند، اما فرصت کافی برای جبران نتیجه باقی نماند. با این حال، پایان تلخ یک مسابقه نباید بر تمام آنچه این جوانان در طول رقابتها رقم زدند، سایه بیندازد.
از پیروزیهای قاطع تا حضور در جمع چهار تیم برتر
فوتسالیستهای افغانستان در مسیر رسیدن به نیمه نهایی، نمایشهایی امیدوارکننده داشتند. پیروزی ۵ بر صفر برابر پاناما، شکست نزدیک ۲ بر ۱ مقابل آرژانتین و سپس پیروزی قاطع ۶ بر صفر برابر سنگال، میزبان مسابقات، نشان داد که این تیم توانایی رقابت در سطح بینالمللی را دارد.
افغانستان در نیمه نهایی برابر پرتگال قرار گرفت؛ حریفی که با پیروزی ۲ بر صفر راهی دیدار نهایی شد. در نهایت، شکست برابر مراکش در مسابقه ردهبندی، افغانستان را در جایگاه چهارم این رقابتهای هشتتیمی قرار داد.
نباید فراموش کرد که این بازیکنان در برابر تیمهایی به میدان رفتند که از تجربه و ساختارهای ورزشی متفاوتی برخوردارند. حضور در چنین میدانهایی، خود فرصتی ارزشمند برای آموختن، تجربهاندوزی و شناخت فاصلههای فنی با رقیبان بینالمللی است.
مقام چهارم داکار، نه قهرمانی است که بتوان بیوقفه از آن سخن گفت و نه شکستی است که باید بابت آن مایوس شد. این جایگاه بیش از هر چیز، نشانه ظرفیتی است که اگر به درستی پرورش یابد، میتواند به دستاوردهای بزرگتری منجر شود.
از داکار تا برازیل؛ حکایت نسلهای درخشان
اهمیت عملکرد فوتسالیستهای جوان افغانستان زمانی بیشتر آشکار میشود که آن را در کنار موفقیتهای اخیر تیم ملی بزرگسالان قرار دهیم. کمتر از یک ماه قبل، تیم ملی فوتسال بزرگسالان افغانستان نیز در رقابتهای ششجانبه جام ملتهای فوتسال در برازیل، به مقام نایب قهرمانی دست یافت. بزرگسالان افغانستان در این مسابقات ابتدا برابر جاپان قدرتمند به تساوی بدون گل رسیدند، سپس با پیروزی ۳ بر صفر برابر پرو و شکست ۴ بر ۲ کیپورد در نیمه نهایی، راهی دیدار فینال شدند.
هرچند افغانستان در دیدار نهایی با نتیجه سنگین ۶ بر صفر برابر برازیل، میزبان مسابقات و یکی از قدرتهای بزرگ فوتسال جهان، شکست خورد، اما حضور در دیدار نهایی این رقابتها دستاوردی قابل توجه بود. این اتفاق در کنار قهرمانی تیم زیر ۱۷ سال افغانستان در بازیهای آسیایی جوانان ۲۰۲۵ بحرین، تصویری امیدوارکننده از وضعیت فوتسال افغانستان ارائه میکند.
اکنون دیگر نمیتوان درخشش فوتسال افغانستان را صرفا به یک تیم یا یک مسابقه محدود کرد. نتایج اخیر نشان میدهد که ظرفیتهای قابل توجهی در ردههای مختلف سنی وجود دارد؛ ظرفیتهایی که میتوانند پایههای آینده این رشته ورزشی باشند.
البته این موفقیتها به معنای برطرفشدن تمام کاستیها نیست. شکست برابر برازیل در دیدار نهایی و ناکامی نوجوانان در رسیدن به مدال المپیک جوانان، یادآور این واقعیت است که میان داشتن استعداد و رسیدن به بالاترین سطح رقابتهای بینالمللی، هنوز مسیری دشوار وجود دارد. اما نکته امیدبخش آن است که افغانستان توانسته در این مسیر گامهایی بردارد و اکنون فرصت آن را دارد که موفقیتهای پراکنده را به روندی مستمر تبدیل کند.
فوتسال افغانستان؛ روزنهای از امید برای جوانان
در شرایطی که بسیاری از جوانان افغانستان با دشواریهای اقتصادی، محدودیت فرصتها و نگرانی درباره آینده خود روبهرو هستند، موفقیتهای ورزشی میتوانند پیامهایی فراتر از میدان مسابقه داشته باشند. درخشش فوتسالیستهای افغانستان یادآور این حقیقت است که استعداد و توانایی در میان جوانان کشور وجود دارد و آنچه برای شکوفایی آن ضرورت دارد، ایجاد فرصت، حمایت و برنامهریزی است.
بازیکنانی که امروز در المپیک جوانان داکار برابر تیمهای قدرتمند به میدان رفتند، میتوانند الگوی نوجوانانی باشند که در کابل، هرات، مزارشریف، قندهار، بامیان و دیگر نقاط افغانستان، رویای حضور در تیم ملی را در سر دارند.
این دستاوردها همچنین نشان میدهند که ورزش میتواند زمینهای برای همبستگی ملی باشد؛ جایی که مردم با وجود تفاوتهای زبانی، قومی و جغرافیایی، در شادی و نگرانی ورزشکاران کشورشان سهیم میشوند. در چنین شرایطی، موفقیت فوتسال افغانستان تنها یک خبر ورزشی نیست، بلکه فرصتی برای بازسازی امید و باور به تواناییهای نسل جوان افغانستان است.
اما آیا برای آینده این استعدادها برنامهای وجود دارد؟
در میان تمام این موفقیتها، یک پرسش جدی نباید زیر سایه شادی و افتخار فراموش شود: سرنوشت این بازیکنان در سالهای آینده چه خواهد شد؟ آیا برای نوجوانانی که امروز در المپیک جوانان به مقام چهارم رسیدهاند، برنامه مشخصی وجود دارد تا در سالهای آینده به تیم ملی بزرگسالان راه پیدا کنند؟ آیا مسیر پیشرفت آنها از هماکنون طراحی شده است؟ آیا امکانات لازم برای ادامه تمرینات، حضور در مسابقات معتبر و توسعه تواناییهای فنیشان فراهم خواهد شد؟
اینها پرسشهایی هستند که فدراسیون فوتبال افغانستان و دیگر نهادهای مسئول ورزش باید درباره آنها پاسخ روشن و عملی ارائه کنند. استعداد، هر اندازه هم چشمگیر باشد، بدون حمایت و برنامهریزی نمیتواند به تنهایی تضمینکننده موفقیت باشد.
برای تبدیل این دستاوردها به یک روند مستمر، ایجاد آکادمیهای تخصصی فوتسال، گسترش رقابتهای داخلی در ردههای سنی مختلف، استعدادیابی در ولایتها، استفاده از مربیان خارجی درجه یک، آموزش مربیان داخلی، فراهمسازی امکانات معیاری و برگزاری مسابقات تدارکاتی بینالمللی ضروری است.
حمایت از بازیکنان نیز نباید تنها به روزهای برگزاری رقابتها محدود شود. ورزشکاران جوان برای ساختن یک آینده حرفهای به امنیت شغلی، فرصت تحصیل، خدمات صحی و حمایت مالی نیاز دارند. نایب قهرمانی تیم ملی بزرگسالان در برازیل و مقام چهارم نوجوانان در المپیک جوانان، فرصت مناسبی برای تدوین یک برنامه بلندمدت در فوتسال افغانستان فراهم کرده است؛ برنامهای که با تغییر مدیران، پایان مسابقات یا فروکشکردن هیجان عمومی متوقف نشود.
افغانستان امروز در فوتسال تنها به دنبال کسب مدال نیست؛ فرصتی برای ساختن آیندهای بزرگتر پیش روی آن قرار گرفته است. شاید نوجوانان افغانستان این بار از داکار بدون مدال بازگشته باشند، اما دستاورد آنان میتواند ارزشی ماندگارتر پیدا کند؛ به شرط آنکه مقام چهارم، پایان یک داستان نباشد، بلکه نقطه آغاز مسیری باشد که نسلهای بعدی را به سکوهای بالاتر برساند. این جوانان امید آفریدهاند؛ اکنون مسئولیت ماست که نگذاریم این امید، بیآینده بماند.

سعید محمدی











