ترامپ در تکاپوی خروج
با پایان آتشبس دو هفتهای بین ایران و امریکا و حاضر نشدن تهران در دور دوم مذاکرات، فضای دیپلماسی مجددا بهسمت نظامیگری رفت و تحلیلها در رسانهها مجددا بهسمت یک درگیری بزرگتر بین طرفین رفتند. درست در ساعات پایانی آتشبس، رئیسجمهور امریکا از تمدید آتشبس سخن زد و اعلام کرد که تا حاضر شدن هیئت مذاکرهکننده ایران، آتشبس تمدید خواهد شد.
این در حالی بود که درست ساعاتی قبل از این اقدام ترامپ، وی صراحتا به رسانهها گفته بود که آتشبس را تمدید نخواهد کرد. اما این تغییر نگرش و رفتار از شخص و شخصیتی مثل ترامپ، دور از انتظار نبود.
با این حال پرسش اصلی اینجاست که چرا ترامپ مجددا بهسمت آتشبس رفت و از آنهمه شعارهایی که از حمله گسترده نظامی حکایت داشت، دوری کرد؟
تفاوت شنیدههای ترامپ با دیدههای ترامپ
اولاٌ؛ دونالد ترامپ دیگر آن ترامپِ قبل از جنگ نیست، چرا که آنچه از ایران شنیده بود با آنچه در میدان جنگ از ایران دید، تفاوت زیادی داشت و عملاً او هیمنه نظامی امریکا را در این نبرد از بین برد.
ثانیاً؛ محاسباتی که ترامپ و نتانیاهو قبل از جنگ داشتند، سقوط نظام ایران در مدت زمان خیلی کم بود، ولی وقتی وارد میدان شدند و با آنکه رهبر و فرماندهان نظامی ایران بهشهادت رسیده بودند، اما آب از آب تکان نخورد و تهران مقتدرانه در مقابل آنها ایستاد و قدرت بازدارندگی و توان نظامی خود را بهخوبی و به حد اعلی بهنمایش گذاشت.
ترامپ در فشار تنگههرمز
ثالثاً؛ در کنار آنکه ایران در میدان جنگ توانست در کمترین زمان ممکن، آسیب جدی به قدرت نظامی امریکا و اسرائیل وارد کند، یکی از مهمترین برگهای برنده خود که تنگههرمز بود/است، را رونمایی کرد و با بستن آن، ضربه کشنده دیگری را به دشمنانش وارد ساخت. اقتصاد جهانی دچار شوک شد و حتا متحدان نزدیک امریکا که اوضاع را تجزیه و تحلیل کردند، از همراهی با ترامپ خودداری کردند تا جایی که بزرگترین جدایی بین اروپا و امریکا پس از جنگ جهانی دوم اتفاق افتاد.
محاصره دریایی؛ سناریوی ناکام ترامپ
رابعاً؛ ترامپ با محاصره دریایی ایران، خواست فشاری را وارد کرده و هم باعث باز شدن تنگههرمز شود و هم در میدان مذاکره، برگ برندهای داشته باشد، ولی غافل از آنکه ایران با مرزهای جغرافیایی و موقعیت جغرافیایی خاص، دچار مشکل اقتصادی نمیشود. برعکس این متحدان امریکا و خاصتا اروپاییها بودند که بیشتر ضرر کردند.
خامساً؛ وقتی همه طراحیها و سناریوهای ترامپ ناکام ماند، دهها خبر از دور دوم مذاکرات و احتمال توافق با ایران و… منتشر کرد، ولی در مقابل تهران با هوشیاری از اشتراک در مذاکرات خودداری کرد و اعلام نمود که میز مذاکره با اعتمادسازی میتواند بهنتیجه برسد، در حالیکه واشنگتن از یکسو محاصره دریایی را نگهداشته و از سوی دیگر صداقتی از خود بروز نداده که باعث جلب اعتماد هیئت ایرانی شود.
ترامپ مجبور به تمدید آتشبس شد
سادساً؛ وقتی ترامپ هم در میدان جنگ شکست خورده و هم در میدان سیاست، نمیتوانست مجددا اشتباه خود را تکرار کرده و بهسمت نظامیگری برود. او از یکسو فشارهای داخلی و افکارعمومی جهان را بر علیه خود ساخته و از سوی دیگر توان و مهمات لازم را برای ادامه جنگ ندارد. پایگاهها و برترین سامانههای خود را در کشورهای منطقه از دست داده است.
بناءً در چنین شرایطی ترامپ بیشتر بهدنبال راه خروج است. خروجی که تا حد توان تلاش دارد آبرومندانه باشد و حتا یک دستاورد نمایشی هم اگر موجود شود، برایش کفایت میکند. هرچند بعضیها ترامپ را یک فرد غیرقابل پیشبینی توصیف میکنند و با شرایط پیشآمده، بعید است که ترامپ مجددا بهسمت نظامیگری و حمله بهایران برود.
فقط یک دستاورد نمایشی در مذاکرات کافیست تا او از آن در شبکههای مجازی کوه بسازد و راه خروج خود را هموار نماید.
احمدی
