انسداد تنگه هرمز
تنگه هرمز، مسیر اصلی عبور تیل و گاز از خلیج فارس به بازارهای جهان، نزدیک به دو ماه است که بسته مانده است. در این مدت، میلیاردها دالر تیل، گاز و سوختهای وابسته به اینها، یا از دست رفته یا در بنادر مانده و منتقل نشدهاند. از آنطرف قیمت سوخت در بازار جهانی به بیش از ۱۰۰ دالر در هر بشکه رسیده و بازار سوخت به شدت متزلزل و نا آرام شده است. این بحران اقتصادی سنگین بر اقتصاد جهان، به ویژه آمریکا و اروپا، تحمیل شده و زندگی میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار داده است.
این مقاله به دنبال پاسخ به این پرسشهاست: چگونه سیاستهای ترامپ و نتانیاهو باعث بسته شدن تنگه هرمز شده و مردم آمریکا، اروپا و حتی جهان را با مشکلات اقتصادی روبرو کرده است؟ آیا کنار زدن این دو نفر میتواند به حل بحران کمک کند؟
سیاستهای ترامپ و نتانیاهو؛ ریشه واقعی بحران
در طول تاریخ، ایران به هیچ کشوری حمله نکرده است. مطالعه تاریخ ایران نشان میدهد که جمهوری اسلامی از بدو تأسیس، به دنبال حفظ صلح، آرامش و حمایت از طبقات فقیر و تهیدست در بسیاری از کشورها، به ویژه افغانستان، بوده است. آنچه مردم افغانستان در همسایگی ایران مشاهده کردهاند، بدون اغراق، صلح، دوستی، برادری و بردباری از اوصاف نیک حاکمان تهران بوده است.
جمهوری اسلامی ایران نهتنها در قبال افغانستان بلکه در قبال کل جهان همیشه از خودگذشتگی و بردباری نشان داده است. تهران مالک همیشگی تنگه هرمز است، اما هرگز اقدام به انسداد این آبراهه نکرده و تنگه هرمز همیشه باز بوده است. اقتصاد جهانی و اقتصاد اروپا هرگز هیچ آسیبی از ایران ندیدهاند.
اما آمریکا و اسرائیل با تجاوز و تهاجم به ایران، تأسیسات این کشور را بمباران کردند، عالیترین رهبر ایران و شیعیان جهان را به شهادت رساندند و مکاتب، شفاخانهها و دیگر اهداف ملکی را هدف قرار دادند. این جنایتها و خباثتهای آمریکا و اسرائیل باعث شد ایران برای دفاع از خاک خود و طبق حقوق بینالملل، تنگه هرمز را ببندد. تصمیم ایران به انسداد تنگه هرمز، فقط واکنش به تجاوز غیرقانونی است که بر این کشور تحمیل شده است.
دفاع جانانه ایران در جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر
همانطور که شاهد بودیم، ایران در جنگ ۱۲ روزه و جنگ اخیر، دفاع جانانهای از خود نشان داد. وقتی آمریکا و اسرائیل حمله کردند، ایران تنگه هرمز را بست تا از خود دفاع کند. این تنگه بخشی از آبهای ایران است و ایران حق دارد از آن استفاده کند. ترامپ ابتدا گفت نیروی دریایی ایران نابود شده است، سپس تهدید به حمله هستهای کرد و حالا به دنبال مذاکره است.
اما ایران با کنترل دقیق تنگهی هرمز، نشان داد که سیاستهای آمریکا در خلیج فارس موفق نبوده است. سپاه پاسداران ایران پیوسته اعلام کرده است تا وقتی محاصره برداشته نشود، کشتیهای مرتبط با آمریکا، اسرائیل و متحدانشان عبور نخواهند کرد. دادههای شرکت کیپلر (Kpler) نشان میدهد که رفت و آمد کشتیها در تنگه هرمز به کمتر از ۱۰ درصد سطح قبلی رسیده است.
این در حالی است که ایران تیل خود را منظم و حتی بیشتر از قبل صادر میکند و اقتصادش همچنان نورمال و مقاوم مانده است. به همین خاطر، محاصره تنگه هرمز و تشدید تنش از سوی ترامپ بهجای اینکه به ایران آسیب بزند، اقتصاد آمریکا و اروپا را به زانو در آورده است و مردم را در خیابانها و سرکها به اعتراض وا داشته اند.
موقعیت ایران در رسانهها، افکار عمومی و اعتراضات جهانی
همانطور که شاهد هستیم، در حال حاضر، ایران در رسانهها نیز روایت خود را مطرح کرده است. بسیاری از مردم جهان قبول کردهاند که ایران فقط از خود دفاع کرده و آمریکا و اسرائیل جنگ را شروع کردهاند. چنانچه بسیاری از تحلیلگران در آمریکا و اروپا به صراحت تاکید می کنند که سیاست های ترامپ و نتانیاهو اشتباه محض است. به همین خاطر نفرت از ترامپ و نتانیاهو در جهان گسترش یافته است.
اعتراضات علیه این دو نفر در بسیاری از کشورها ادامه دارد. در اروپا، اعتراض موتروانان آلمانی آغاز شده و در آمریکا نیز تظاهرات ضدجنگ با میلیون ها معترض ادامه دارد. زیرا مردم ملکی و عام با این پرسش سخت و واقعی رو به رو اند که چرا باید برای سیاستهای این دو نفر، سوخت گران بخرند و زندگیشان سخت شود.
این در حالی است که ترامپ و نتانیاهو با تصمیمهای خود جنگ را گسترده و تقریبا همهگیر نموده اند و از غزه، لبنان و دیگر کشورهای عربی گرفته تا ایران، این جنگ گسترده و همهگیر ادامه دارد. چنانچه نتانیاهو جنگ در غزه و لبنان را ادامه داده و ترامپ نیز با محاصره بنادر، روند تصعید تنش را در پیش گرفته است.
اما همچنان در میدان و در میز مذاکره آمریکا و اسرائیل شکست سخت را متحمل شده و خصوصا ترامپ در باتلاق خود ساخته فرو رفته است. هرچند آنها هرگز فکر نمیکردند که انسداد تنگه هرمز این حجم از خسارت را به اقتصاد آنها و اقتصاد جهان وارد نمایند. اما اکنون آنها به شدت تحت فشار قرار گرفتهاند و جدا به دنبال راه خروج از این باتلاق را می پالد.
وضعیت اقتصادی آمریکا و اروپا در اثر جنگ و انسداد تنگه هرمز؛ میلیاردها دالر خسارت در یک چشم انداز تاریک
به هر حال اکنون، پس از نزدیک به دو ماه، آمریکا و اروپا تحت فشار شدید اقتصادی قرار گرفتهاند. گزارشها نشان میدهد که میلیاردها دالر خسارت مستقیم به اقتصاد این کشورها وارد شده است. قیمت تیل و گاز در جرمنی، فرانسه و ایتالیا به شدت افزایش یافته است. کارخانهها از کار افتاده، تورم افزایش یافته و مردم عادی با هزینههای بیشتر روبرو استند.
این در حالی است که علاوه بر هزینه های جنگ، محاصره دریایی آمریکا نیز خسارتهای جبرانناپذیری به خود آمریکا و اروپا وارد کرده است. زیرا کشتیها در بنادر اروپا معطل ماندهاند و صادرات کاهش یافته است. مردم آمریکا و اروپا حالا با تورم، بیکاری و افزایش قیمت سوخت روبرو استند. زیرا آنها در حال پرداخت تاوان سیاستهای ترامپ و نتانیاهو استند.
راهحل چیست؟ کنار زدن ترامپ و نتانیاهو برای بازگشت صلح
با در نظر داشت آنچه گفت شد، ترامپ به دنبال راهی برای عقبنشینی است و نتانیاهو موقعیت سیاسی خود را در خطر میبیند. از همینرو این دو نفر به هر قیمتی سعی دارند راه خروج و تثبیت دست آوردهای شان را جهت مصرف داخلی، ولو به دروغ اعلام کنند. بنابراین خلع و بر کناری این دو نفر میتوان گفت که به حل مشکلات کمک می کند.
زیرا بدون آنها، امکان گفتگوی دیپلماتیک بیشتر میشود. تنگه هرمز میتواند دوباره باز شود و جریان سوخت به حالت عادی برگردد. اقتصاد اروپا و آمریکا نیز بهبود مییابد. با این حال، انسداد تنگه هرمز نشان داد که سیاستهای نظامی همیشه نتیجه نمیدهد. ایران با تصمیم خود، نقاط ضعف اقتصادی غرب را نشان داد. حالا مردم آمریکا و اروپا باید از دولتهای خود بخواهند سیاستها را تغییر دهند. زیرا بدون ترامپ و نتانیاهو، منطقه و جهان میتواند آرام باشد.
عایشه ببرک خیل
