روز جهانی قدس 2026
روز جهانی قدس امسال در حالی فرا میرسد که تحولات خونین غزه، تحرکات سیاسی واشنگتن و گسترش موج همبستگی جهانی با فلسطین، این مناسبت را از یک مراسم نمادین به یک نقطه عطف تاریخی تبدیل کرده است. دیگر مسئله فلسطین صرفاً یک منازعه منطقهای تلقی نمیشود؛ بلکه به معیاری برای سنجش صداقت مدعیان حقوق بشر و عدالت در جهان بدل شده است. از کابل تا قلب اروپا و حتی در خیابانهای امریکا، صدای اعتراض به کشتار مردم غزه رساتر از همیشه شنیده میشود.
در چنین فضایی، تحلیل ماهیت تحولات جاری ضروری است. آیا طرحهای بهظاهر صلحطلبانه، واقعاً در پی پایان دادن به بحراناند یا پوششی برای تثبیت واقعیتهای تحمیلی؟ چرا همزمان با سخن گفتن از «صلح»، بمبارانها ادامه دارد و کودکان در غزه همچنان قربانی میشوند؟ و جایگاه افغانستان و مواضع رسمی آن در این معادله چیست؟ این مقاله میکوشد با نگاهی تحلیلی به این پرسشها پاسخ دهد.
-
ماهیت آشکار یک رژیم؛ از طرحهای صلح تا جستوجوی نجات در سایه بحران
تحولات سالهای اخیر بیش از هر زمان دیگری ماهیت رژیم صهیونیستی و حامی اصلی آن، ایالات متحده امریکا را آشکار ساخته است. آنچه به عنوان «طرح صلح» از سوی ترامپ مطرح شده، در عمل نه راهکاری برای احقاق حقوق مردم فلسطین، بلکه تلاشی برای تثبیت اشغال و نادیده گرفتن حق تعیین سرنوشت آنان است. این طرح که با عنوان «معامله قرن» شناخته میشود، عملاً قدس را از محور مذاکرات خارج و حق بازگشت آوارگان را به حاشیه رانده است.
امروز نیز در حالی که برخی سیاستمداران امریکایی از نسخههای جدید همان رویکرد سخن میگویند، واقعیت میدانی در غزه چیز دیگری را نشان میدهد: ادامه محاصره، تخریب زیرساختها و افزایش تلفات غیرنظامیان. این تناقض آشکار، بسیاری را به این نتیجه رسانده که مسئله «صلح» در این چارچوب، بیش از آنکه هدف باشد، ابزار است.
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران بر این باورند که تشدید تنشها با ایران نیز در همین چارچوب قابل فهم است؛ یعنی تلاش برای تغییر معادلات منطقهای و کاستن از فشارهای سیاسی داخلی بر تلآویو. اما نتیجه معکوس بوده است. موج همبستگی جهانی با فلسطین، از دانشگاههای امریکا تا خیابانهای اروپا و آسیا، گستردهتر از گذشته شده است. حتی در داخل امریکا، صدای منتقدان سیاستهای حمایتی از اسرائیل رساتر شده و شکاف در افکار عمومی عمیقتر گشته است.
در چنین فضایی، افغانستان نیز بیتفاوت نبوده است. ملت افغانستان که خود سالها طعم اشغال، جنگ و آوارگی را چشیدهاند، درد مردم فلسطین را از جنس درد خویش میدانند. این همدلی، صرفاً سیاسی نیست؛ ریشه در تجربه مشترک رنج و مقاومت دارد.
-
صلحی که با آتش همراه است؛ تناقض در گفتار و کردار
ترامپ بارها از طرح صلح خود دفاع کرده و آن را راهکاری تاریخی خوانده است. اما پرسش اساسی اینجاست: چگونه میتوان از صلح سخن گفت، در حالی که هر روز تصاویر کودکان و زنان بیگناهی که زیر آوار ماندهاند، جهان را تکان میدهد؟
در سایه همین طرحها و حمایتهای سیاسی، حملات به غزه ادامه یافته است. شفاخانهها، مکاتب و خانههای مسکونی هدف قرار گرفتهاند و بحران انسانی به مرحلهای بیسابقه رسیده است. اگر صلح به معنای پایان خشونت و تضمین امنیت غیرنظامیان است، آنچه امروز شاهد آن هستیم، بیشتر به تثبیت یک وضعیت نابرابر شباهت دارد تا تلاش برای عدالت.
این تناقض میان گفتار و کردار، ماهیت واقعی آنچه «صلح ترامپی» نامیده میشود را آشکار میکند: صلحی که بدون عدالت تعریف میشود و در آن صدای قربانیان کمتر شنیده میشود. به همین دلیل است که اعتراضها نهتنها در کشورهای اسلامی، بلکه در غرب نیز افزایش یافته است. دانشجویان، فعالان مدنی و حتی برخی سیاستمداران غربی، خواستار بازنگری در سیاستهای حمایتی از اسرائیل شدهاند. روز جهانی قدس 2026 در چنین شرایطی، فرصتی برای بازخوانی مفهوم صلح واقعی است؛ صلحی که بر پایه عدالت، رفع اشغال و بهرسمیت شناختن حقوق ملت فلسطین استوار باشد، نه بر پایه تحمیل واقعیتهای نظامی.
-
روز جهانی قدس 2026؛ افغانستان و فلسطین؛ همدلی دو ملت با دردهای مشترک
مواضع رسمی حکومت و مردم افغانستان، درباره فلسطین و روز جهانی قدس همیشه روشن بوده است. آنان بارها بر حمایت از مردم فلسطین و محکومیت حملات به غزه تأکید کردهاند. این مواضع، بازتابدهنده احساسات بخش قابل توجهی از مردم افغانستان نیز هست؛ مردمی که خود سالها با جنگ، اشغال و ناامنی دستوپنجه نرم کردهاند.
افغانستان و فلسطین، هر دو تجربه تلخ بمباران، آوارگی و از دست دادن عزیزان را در حافظه جمعی خود دارند. همین اشتراک در رنج، زمینهساز همدلی عمیقتر شده است. چنانچه وقتی مادر افغان، تصویر مادری فلسطینی را میبیند که کودک خود را در آغوش گرفته، فاصله جغرافیایی رنگ میبازد و پیوند انسانی برجسته میشود.
از این رو، روز جهانی قدس 2026 میتواند تصویری روشنتر و پرمعناتر از پیوند دلهای ما با مردم فلسطین باشد. گاهی همبستگی، به یک نشانه ساده اما عمیق نیاز دارد؛ نشانهای که از بام خانهها آغاز میشود و در کوچهها و خیابانها امتداد مییابد. بنابراین لازم است که امسال نیز هر خانهای رنگی از همدلی بگیرد و پرچم فلسطین بر فراز آن به اهتزاز درآید.
زیرا حمایت از فلسطین تنها یک موضع سیاسی نیست؛ آزمونی اخلاقی است. ملتی که خود رنج دیده، بهتر از هر کس دیگری معنای همدردی را درک میکند. از کابل تا غزه، این پیام مشترک طنینانداز است که عدالت، مرز نمیشناسد و دفاع از مظلوم، وظیفهای تمام انسانها و مسئولیت بشریت است. زیرا روز جهانی قدس، یادآور این حقیقت است که مسئله فلسطین همچنان زنده است و وجدانهای بیدار در سراسر جهان، اجازه نخواهند داد که این صدا خاموش شود.
مسلم اخلاقی
