ناامنی در غرب کابل
امنیت، بنیادیترین نیاز هر جامعه و نخستین مسئولیت هر حکومت است. افغانستان در سالهای اخیر، پس از تحولات سیاسی، وارد مرحلهای شد که یکی از مهمترین ادعاهای حاکمیت جدید، تأمین امنیت در سراسر کشور میباشد. این ادعا در سطح کلان تا حدی تحقق یافت و جنگهای گسترده و درگیریهای مسلحانه بهطور چشمگیری کاهش پیدا کرد. اما در کنار این تصویر کلی، نشانههایی از ناامنیهای پراکنده و رو به افزایش در برخی مناطق، بهویژه در غرب کابل، نگرانیهای جدی ایجاد کرده است.
چنانچه افزایش سرقتهای مسلحانه، تهدیدهای شبانه و احساس ناامنی در میان مردم غرب کابل، ضرورت بررسی دقیق این وضعیت را دوچندان کرده است. پرسش اساسی این است؛ با وجود تأمین امنیت کلان، چرا باشندگان غرب کابل همچنان با ناامنیهای جانی و مالی مواجهاند و حکومت چرا در مهار این وضعیت اقدام مؤثر نمیکند؟ این مقاله در پی پاسخگویی به این پرسش است.
امنیت؛ حسرت دیرینه مردم افغانستان
امنیت برای مردم افغانستان، یک نیاز ساده و روزمره نیست، بلکه آرزویی دیرینه و عمیق است. این مردم دههها در سایه جنگ، بیثباتی و ناامنی زندگی کردهاند و هر نسل، بخشی از این رنج را با خود حمل کرده است. کودکان با صدای انفجار بزرگ شدهاند، خانوادهها عزیزان خود را از دست دادهاند و بسیاری از مردم ناچار به ترک خانه و کاشانهشان شدهاند.
در این سالها، تنها جنگ عامل ناامنی نبوده است، بلکه بیعدالتی، زورگویی، غصب داراییها و چپاول اموال مردم، نیز بهگونه گسترده جریان داشته است. در بسیاری از دورهها، هر گروه یا حکومتی که به قدرت رسیده، بهجای تأمین عدالت و امنیت، به منافع خود اندیشیده و داراییهای مردم را تصاحب کرده و جان و زندگی آنان را به خطر انداخته است.
به همین دلیل، امنیت برای مردم افغانستان به یک «حسرت جمعی» تبدیل شده است. مردمی که سالها در ناامنی زیستهاند، امروز بیش از هر زمان دیگر به آرامش نیاز دارند. آنان میخواهند شب را بدون ترس سپری کنند، فرزندانشان را با اطمینان به مکتب بفرستند و از جان و مال خود محافظتشده ببینند. این خواست، یک مطالبه عادی نیست، بلکه حق مسلم هر شهروند است.
کاهش جنگ و خشونت؛ مهمترین دستاورد امنیتی پس از تحولات اخیر
با بازگشت طالبان به قدرت، یکی از تغییرات مهم در افغانستان، کاهش قابل توجه جنگهای گسترده و درگیریهای مسلحانه بوده است. در بسیاری از مناطق، درگیریهای دوامدار پایان یافته و رفتوآمد میان شهرها نسبتاً امنتر شده است. مردم دیگر کمتر شاهد انفجارهای پیدرپی و جنگهای جبههای استند و این خود یک تغییر محسوس در زندگی روزمره آنان ایجاد کرده است.
این وضعیت را باید یکی از مهمترین دستاوردهای امنیتی حاکمیت جدید دانست. پایان نسبی جنگ، برای مردمی که سالها درگیر خشونت بودهاند، یک گام بزرگ بهسوی ثبات محسوب میشود. کاهش درگیریهای مسلحانه، زمینه را برای بازسازی، فعالیتهای اقتصادی و زندگی عادیتر فراهم کرده است.
با این حال، این دستاورد بهتنهایی کافی نیست. امنیت تنها به معنای نبود جنگ نیست، بلکه شامل آرامش در زندگی روزمره نیز میشود. اگر مردم همچنان از دزدی، تهدید و ناامنیهای شهری رنج ببرند، نمیتوان از تحقق کامل امنیت سخن گفت. امنیت واقعی زمانی برقرار میشود که شهروندان در خانه و محله خود نیز احساس مصونیت کنند.
غرب کابل؛ ناامنی خاموش و زنگ خطر جدی
در حالیکه جنگهای گسترده کاهش یافته، نوع دیگری از ناامنی در حال گسترش است که زندگی روزمره مردم را مختل میکند. غرب کابل یکی از مناطقی است که در اینروزها، این وضعیت را بهوضوح تجربه میکند. گزارشها از افزایش سرقتهای مسلحانه، تهدیدهای شبانه و فعالیت دزدان در این منطقه حکایت دارد.
در برخی موارد، دزدان با استفاده از لباسهایی مشابه نیروهای رسمی، وارد محلات شده و اعتماد مردم را جلب میکنند و سپس دست به سرقت میزنند. این موضوع نهتنها امنیت جانی و مالی را تهدید میکند، بلکه اعتماد عمومی را نیز بهشدت تضعیف میکند. واقعیت این است که اگرچه جنگهای بزرگ متوقف شده، اما آرامش واقعی هنوز برقرار نشده است. باشندگان غرب کابل شبها با نگرانی میخوابند و بسیاری از آنان مجبور شدهاند برای حفاظت از خانههای خود، به نگهبانی و چوکیداری شبانه روی بیاورند. در برخی محلات، مردم بهصورت نوبتی چوکیداری میدهند تا از ورود دزدان جلوگیری کنند.
این وضعیت نشان میدهد که خلأ جدی در تأمین امنیت شهری وجود دارد. اینکه مردم خودشان مسئولیت تأمین امنیت را بر عهده بگیرند، نشانه ضعف در عملکرد نهادهای مسئول است. این وضعیت قابل پذیرش نیست و باید بهعنوان یک هشدار جدی تلقی شود. ادامه این روند، میتواند پیامدهای خطرناکی بهدنبال داشته باشد.
کاهش اعتماد مردم به نهادهای امنیتی، افزایش ترس و حتی شکلگیری واکنشهای خودسرانه، از جمله این پیامدها است. به همین دلیل، حکومت و نهادهای امنیتی باید بهصورت فوری و جدی وارد عمل شوند و با دزدان مسلح برخورد قاطع کنند.
خلاصه اینکه غرب کابل امروز با نوعی ناامنی مواجه است که اگرچه به شکل جنگهای گسترده نیست، اما آرامش مردم را بهطور جدی مختل میکند. کاهش جنگ، یک دستاورد مهم است، اما کافی نیست. مردم افغانستان حق دارند در امنیت کامل زندگی کنند و این مسئولیت بر عهده حکومت است.
اگر به این وضعیت بهموقع رسیدگی نشود، فاصله میان ادعای امنیت و واقعیت زندگی مردم بیشتر خواهد شد و این امر میتواند اعتماد عمومی را بهشدت آسیب بزند. اکنون زمان آن رسیده است که نهادهای امنیتی با اقدام عملی و قاطع، این شکاف را برطرف کنند و امنیت واقعی را برای باشندگان غرب کابل تأمین کنند.
شکریه احمدی
