حملات یازده سپتمبر یا تراژدی تلخ تاریخ که گروههای سیاسی، اقتصادی و سرمایهداران امریکایی از آن بهرهبرداری کرده و منافع خود را در درون آن دنبال نمودند. این حادثه برای امریکا یک تراژدی نه، بلکه برای افغانها آغاز سیاهروزیهایی بود که بر سنگینی جنگ و مشکلات آنروزها افزون گشت.
با آنکه در مورد اصل حادثه یا حملات یازده سپتمبر شبهاتی وجود دارد و شماری از نظریهپردازان امریکایی و غربی آنرا ساختگی و در راستای منافع سیاسیون امریکا میخوانند، ولی با این همه توان این مداریبازیهای واشنگتن را افغانستان پرداخت.
افغانستان پس از ماجرای حملات یازده سپتمبر
در هفتم اکتوبر امریکا با ادعای اینکه طالبان با القاعده ارتباط دارد، با همکاری متحدان غربی خود با شعار آزادی و آوردن صلح برای افغانها به افغانستان حمله کرد. در مدت زمان کوتاهی، طالبان را شکست داد و پس از مدتی حکومت موقت در کشور شکل گرفت که حامد کرزی رئیس آن بود.
با این همه نیروهای نظامی امریکا و ائتلاف ناتو از سال 2001 تا 2021 یعنی به مدت 20 سال در افغانستان حضور داشتند و این حضور و ماهیت حضور با آن شعاری که در ابتدای حمله سر داده بودند، زمین تا آسمان تفاوت داشت. واشنگتن از مبارزه با تروریسم سخن زد، ولی در طول این مدت بیش از 20 گروه تروریستی در مناطق مختلف افغانستان فعال شدند.
امریکا از کمک اقتصادی و بهبود اقتصاد افغانستان سخن زد، ولی در طول دو دهه، بارها اقتصاد افغانستان به بدترین اقتصاد دنیا تبدیل شد و بهعنوان یکی از فقیرترین کشور جهان شناخته میشد.
واشنگتن از حکومتداری خوب و دموکراسی گفته بود، اما در کنار اینکه خود دموکراسی را آشکارا زیرپا میکرد و انتخابات را بر اساس منافع خود میچرخاند، فاسدترین حکومت را شکل داده بود که دنیا بهعنوان یکی از فاسدترین حکومتها شناخته میشد و فساد در آن بیداد میکرد.
تاوانی که افغانها در جنگ امریکا دادند
رویهمرفته، حادثه حملات یازده سپتمبر از سوی یک عربی بهنام اسامه بن لادن و گروهش انجام شد. طبق اخبار منتشر شده در این حمله، 15 تبعه سعودی، دو تبعه اماراتی، یک تبعه مصری و یک لبنانی شرکت داشتند که همگی عرب بودند، ولی افغانها تاوان آنرا دادند.
بر پایه گزارشهای سازمان ملل متحد و نهادهای مستقل مانند «پروژه هزینه جنگ» در دانشگاه براون، در این دو دهه بیش از 176 هزار نفر در افغانستان کشته شدند که شامل حدود 46 هزار غیرنظامی، حدود 69 هزار نیروی امنیتی و نظامی افغان، و دهها هزار عضو طالبان میشود.
در سایهای این حضور، بیش از 5 میلیون نفر در داخل افغانستان آواره شدند و میلیونها نفر دیگر به کشورهای همسایه، بهویژه ایران و پاکستان پناه بردند. حتی پس از خروج نیروهای غربی در سال 2021، افغانستان یکی از بزرگترین بحرانهای انسانی جهان را داشت.
درهمین حال با وجود میلیاردها دالر کمک بینالمللی، اقتصاد افغانستان وابسته به کمک خارجی باقی ماند. جنگ، فساد گسترده، ناامنی و بیثباتی سبب شد زیرساختهای اساسی مانند برق، سرک، صحت و آموزش در وضعیت شکنندهای قرار بگیرند.
بمبارانهای مکرر، استفاده از مهمات سنگین و جنگافزارهای حاوی اورانیوم ضعیفشده به آلودگی خاک و آب در برخی مناطق انجامید. همچنین بخشهای وسیعی از زمینهای زراعتی، بهویژه در جنوب و شرق افغانستان، مینگذاری شد یا در جریان عملیات نظامی آسیب دید.
امریکا، طالبان و طالبان امریکا را شکست داد
در نهایت امریکا در جنگی که راهانداخته بود، شکست خورد و پس از امضای توافقنامه دوحه با طالبان در فبروری 2020، خروج کامل نیروهای خارجی در اگست 2021 انجام شد و طالبان دوباره کنترل کامل افغانستان را به دست گرفتند.
امریکا با تمام کبکبه و دبدبه خود در برابر گروهی شکست خورد که مهمترین سلاح آنها کلاشینکوف و راکت بود و هرچند که مسائل سیاسی نیز دخیل در این قضیه است، ولی در تاریخ افغانستان نوشتند که امریکا با افغانستان چه کرد و در نهایت با چه خفت و آبروریزیِ از این کشور بیرون شد.
تاریخ نوشت که عامل حملات یازده سپتمبر یک عرب بود که پایگاه اصلی آن در پاکستان قرار داشت و حتا ارتباطش با طالبان هم این عمل امریکا را توجیه نمیکرد که محافل عروسی، شفاخانهها و اماکن عمومی را بمباران کند.
احمدی
